II Rzeczpospolita. "Wieczne przymierze" między Rzeszą niemiecką a Rosją sowiecką. Odnowienie umowy z Rapallo. Nowa kampania antyreligijna w Sowietach.Uznanie Ojca św. Piusa XI dla pisarza A. Osendowskiego. Uroczystości religijne na G. Śląsku. Klęska bezrobocia na G. Śląsku.

1931 rok.

Opieka duchowna nad Polakami we Francji. W roku ubiegłym pracowało wśród emigracji polskiej we Francji 45 kapłanów polskich, a w tym trzech księży ze zgromadzenia ks. Misjonarzy, jeden ze zgromadzenia Serca Jezusowego oraz 11-tu księży studentów. Pracę księży polskich wspomagały zgromadzenia żeńskie, a mianowicie: 34 SS. Szarytki, 29 sióstr ze zgromadzenia Służebnic Serca Jezusowego oraz 14 SS. Urszulanek Matki Ledóchowskiej, poświęcając swój czas nie tylko pracy wychowawczej nad młodzieżą pozaszkolną w internatach, lecz także nad dziatwą polską w ochronkach i szkołach polskich.

Porozumienie morskie. Po wstępnych układach angielskiego ministra spraw zagranicznych Hendersona w Rzymie odbyły się w Paryżu narady ministrów w sprawie zbrojeń morskich. Włochy na wniosek Anglii zgodziły się, by Francja w stosunku do włoskiej floty miała nadwyżkę 130 tysięcy ton (o 10 tysięcy mniej, niż na konferencji londyńskiej ustalono). Rozchodzi się jeszcze o pozyskanie zgody Japonii i USA. Mówią, że porozumienie to jest dziełem prezydenta USA Hoovera, które ma ostatecznie doprowadzić do sojuszu amerykańsko-brytyjsko-francuskiego, a może i włoskiego przeciwko Rosji.

Przyszły ambasador niemiecki w Polsce. Berlin (Tel. Wł.) Dowiadujemy się, że najpoważniejszym kandydatem na stanowisko ambasadora (posła) niemieckiego w Polsce po zmarłym Ulrychu Rauscherze jest kierownik Wydziału Wschodniego w Urzędzie Spraw Zagranicznych w Berlinie p. von Moltke, uchodzący w niemieckich kołach dyplomatycznych za bardzo uzdolnionego dyplomatę. Mianowanie nowego posła nastąpi po styczniowych obradach Rady Ligi Narodów. Na razie sprawami poselstwa niemieckiego w Warszawie kieruje radca poselstwa p. Emil von Rintelen.

„Wieczne przymierze” między Niemcami a Rosją. Paryż. Wiadomość o przyszłym podpisaniu „wiecznego traktatu” między Niemcami a rządem sowieckim, wywołuje w prasie wielkie poruszenie. Wyraz „wieczny” wywołuje zdaniem Pertinaxa pewien uśmiech. Nie należy jednak zapominać, że sojusz rosyjsko-niemiecki, który powstał po rozbiorach Polski, trwał w tej lub innej formie akuratnie, aż do chwili wymówienia przez cesarza Wilhelma II w roku 1908 traktatu gwarancyjnego, tego ostatniego dzieła Bismarcka.

Uczestnicy układu z Rapallo. Pierwszy z lewej Walter Rothenau, następny kanzlerz Joseph Wirth oraz delegacja sowiecka: Leonid Krasin, Gieorgij Cziczerin oraz Adolf Joffe. Rapallo 16 kwiecień 1922 r. Autor fot. Bernhard Hossner (zm. 1935). Źródło: Bundesarchiw, Bild 183-R 14433. CC-BY-SA 3.0

Układ podpisali Gieorgij Cziczerin i Walther Rothenau.Obecnie nowi bismarckowcy, którzy kierują dziś losami Niemiec, nie wyrzekli się myśli porozumienia z Rosją. "Wieczny traktat" należy rozumieć jako odnowienie umowy z Rapallo, zapowiedziane po świętach.

P.P.S. walczy z Kościołem. Na posiedzeniu Sejmu dnia 10 bm. załatwiono szereg wniosków rządowych, dotyczących sprzedaży nieruchomości państwowych na różne cele kulturalne i społeczne, a m.in. i wniosek rządu na sprzedaż placu w Warszawie przy ul. Chełmskiej pod budowę nowego kościoła na terenie parafii czerniakowskiej.

Wszystkie wnioski przyjęto bez dyskusji en bloc, za wyjątkiem wniosku o sprzedaży terenu pod budowę kościoła. Przeciwko wnioskowi ze sprzeciwem wystąpił poseł Zygmunt Piotrowski z PPS., proponując oddzielne nad nim głosowanie. Mimo tego sprzeciwu wniosek przeszedł wszystkimi głosami za wyjątkiem tylko socjalistów i komunistów.

Poseł Piotrowski znany jest jako wróg Kościoła katolickiego. Pracując w związkach robotniczych na terenie Stanów Zjednoczonych A.P., dał się poznać ze swej akcji antykatolickiej. Z nienawiści do Kościoła popierał różne sekciarskie wyznania, m.in. osławionego Hodura. (W okresie międzywojnia był on biskupem kościoła polskokatolickiego. Stalinowcy gardzili wszelkimi religiami, jednak czasem wspierali wyznania mniejszościowe w celu osłabienia wyznania większościowego np. Kościoła rzymskokatolickiego).

Delegacja hutnicza u ministra. W dniu 16. bm. przyjął minister pracy i opieki społecznej dr Hubicki delegację robotników zatrudnionych w hutach śląskich; delegacja domaga się niezatwierdzenia wyroku komisji arbitrażowej, obniżającej płace robotnicze.

Nowy konsul niemiecki w Katowicach. Berlin. „Welt am Montag” donosi, że na stanowisko generalnego konsula w Katowicach, opróźnione wskutek odwołania bar. von Grünaua do Berlina, wysuwany jest obecnie radca legacyjny Heeren.

Nowa kampanja antyreligijna w Sowietach. Bolszewicy nie ustają w prześladowaniu wszelkich religii. Zamyka się kościoły, cerkwie i urządza się w nich kinoteatry, domy dla komsomolców, nakłada się nowe ciężary na otwarte jeszcze świątynie i wyszydza się publicznie religię i kapłanów. W grudniu i styczniu – jak donosi „Reichspost” – na skutek akcji bezbożników zamknięto 204 kościoły, 5 klasztorów i 31 synagog. W kościołach urządzono sale tańca i kluby komunistyczne. W Kijowie zostały zamknięte wszystkie synagogi. Rabina Abramskiego wygnano na Syberię. W niedzielę i święta kościoły i domy modlitw świecą prawie pustkami, gdyż komuniści zapisują wszystkich biorących udział w nabożeństwach.

Więcej pobożności jest za to w dzień powszedni, gdyż wtedy nie ma w kościołach i cerkwiach dozoru. Ikony i obrazy świętych zniknęły z mieszkań ludu, lecz tylko pozornie. W rzeczywistości wiszą one lub stoją ukryte za szafami lub w niszach, gdzie nie zagląda oko szpiega.

W ubiegłym roku zamknięto 5 klasztorów. Zakonników wyprowadzono z nich i zakazano im zatrzymywać się gdziekolwiek. Niektórzy z nich znaleźli schronienie w ostępach leśnych, a inni żebrzący i snujący się koło klasztorów zostali wyłapani przez siepaczy z KPU i rozstrzelani.

Jak powstało ZSL? Po dłuższych konferencjach między zarządami stronnictw Wyzwolenia, Piasta i stronnictwa Chłopskiego zapadła uchwała zjednoczenia tych trzech partii w jedną pod nazwą Zjednoczone Stronnictwo Ludowe. Prezesem rady naczelnej został poseł Witos.

Pani Kołłątaj w niełasce. Reprezentantka rządu sowieckiego, znana dyplomatka bolszewicka pani Kołłątaj, wyjechała do Moskwy pod pozorem spędzenia tam świąt Bożego Narodzenia. Takie upozorowanie wyjazdu osoby, która zaciekle zwalcza wszelkie tradycje religijne, wydaje się nawet niewtajemniczonym paradoksalne. Według informacji jednego z dzienników sytuacja przedstawia się zgoła inaczej.

Pismo to odsłania tajemnicę twierdząc, że pani Kołłątaj nie odbyła wcale radosnej przejażdżki do Moskwy, lecz otrzymała polecenie natychmiastowego stawienia się w Moskwie w miejscu, do którego raczej nikt nie tęskni.

Przede wszystkim zarzuca się zawsze wytwornej i eleganckiej pani Kołłątaj, jej „zbyt burżuazyjny tryb życia”, a poza tym, żyje ona na stopie wojennej z Litwinowym (min. spraw zagr. Rosji), o którym wyraziła się kilkakrotnie, że jest karierowiczem. Natomiast Stalin obdarza p. Kołłątej swoim poparciem.

Aleksandra Kołłątaj najpierw należała do mieńszewików, a od 1914 roku do bolszewików. Była pierwszą w świecie kobietą pełniącą funkcję ministra i ambasadora. W 1893 roku przeciwstawiając się rodzinie wyszła za mąż za biednego oficera Władimira Kołłątaja. Działałność socjalistyczną w ruchu robotniczym podjęła w końcu XIX w. ,opuściła wtedy męża i dzieci. Była wpływową kobietą w radzieckiej administracji i w roku 1919 utworzyła „Żenotdieł”, zwany ministerstwem kobiet. Później nazywano ją socjalistyczną feministką. Uniknęła śmierci z rąk NKWD podczas „wielkiej czystki” dzięki temu, że zmuszono ją wcześniej do objęcia funkcji ambasadora w Meksyku, Szwecji i Norwegii. Historyk Norman Davies określił ją jako „apostołkę wolnej miłości”.

Uznanie Ojca św. Piusa XI. dla polskiego literata. Polski pisarz i sławny podróżnik po centralnej Azji A. Ossendowski napisał dzieło p.t. „Lenin”, w którym opisał całą tragedię wierzącego ludu rosyjskiego i martyrologium Polskich katolików, a zwłaszcza duchowieństwa katolickiego i prawosławnego pod panowaniem bolszewickim.

Ojciec św. przesłał A. Ossendowskiemu za pośrednictwem polskiej ambasady przy Watykanie odręczne pismo z papieskim uznaniem i apostolskim błogosławieństwem.

Uroczystości religijne na Śląsku. Czterdziesta rocznica encykliki „Rerum Novarum” będzie uroczyście obchodzona na całym Śląsku ze względu na charakter przemysłowy i robotniczy naszej prastarej dzielnicy piastowskiej. Główne uroczystości obchodu odbędą się 28 i 29 czerwca r.b. w Katowicach. Tematami na tym zjeździe będą zagadnienia chrześcijańsko-społeczne.

Z okazji 1500-lecia Soboru Efeskiego, który ogłosił dogmat Bożego macierzyństwa Najś. Maryi Panny, odbędą się parafialne uroczystości maryjańskie 15. sierpnia r.b. w dzień „Wniebowzięcia Najśw. Maryi Panny”. Uroczystość główna, połączona ze zjazdem maryjańskim, będzie miała miejsce w Piekarach 16-go sierpnia. Z obchodami tymi będzie uroczystość ku czci św. Jacka, Ślązaka. Patrona diecezji, wielkiego czciciela Maryi.

Prace Sejmu Śląskiego. Komisja budżetowa Sejmu Śląskiego kończy prace nad budżetem. Wynosić on będzie w ogólnej sumie 112 milionów złotych. Poczyniono szereg oszczędności zwłaszcza w dziale uposażeń, za to fundusz dla najbiedniejszej ludności powiększono o przeszło 2 miliony złotych. Po zakończeniu obrad komisji budżetowej rozpoczną się obrady plenarne nad budżetem.

Rekruci szarlejscy. Odbyli swoje rekolekcje, które rozpoczęły się w Wielki Piątek wieczorem o godzinie 7-mej w kaplicy tutejszego szpitala powiatowego pod kierownictwem o. Koppego, od OO. Oblatów z Lublińca. W pierwsze święto Wielkanocne pójdą do spowiedzi św., a w drugie święto będą mieli rano o godzinie 7-mej swoją Mszę św., połączoną z generalną Komunią św.

Świerklaniec. W skład parafii tutejszej wchodzą: Chechło Stare i Nowe oraz Świerklaniec. Początkowo jako kuracja, została przez Kurię Biskupią w lutym b.r. na parafię erygowaną. Powstanie osobnej parafii jest do zawdzięczenia ks. prob. Wyciślikowi, który, widząc trudności wiernych tychże miejscowości, oddalonych o przeszło 7 kilometrów od kościoła, ulżył trudnościom, które wierni tychże miejscowości przeżywali, zwłaszcza porą zimową przy pogrzebach, ślubach i chrztach – przez wybudowanie w Chechle Starym kościoła tymczasowego drewnianego. Kościółek ten poświęcono Chrystusowi Królowi. Od 1-go grudnia 1929 roku pracuje u nas jako duszpasterz ks. kuratus Madla, który również nieustannie trudzi się nad upiększeniem kościółka; wyposażył go w sprzęty liturgiczne. Obecnie buduje mury około naszego dużego cmentarza i mimo, że sam nie posiada jeszcze odpowiedniego mieszkania, zamierza w miejsce planowanej na rok bieżący budowy probostwa, przystąpić do przebudowy tymczasowego kościółka. My, parafianie jesteśmy dumni z tak dzielnego duszpasterza, nie bedziemy zatem szczędzili czasu i ofiar, przychodząc mu w tym zbożnym dziele z pomocą. Ks. prob. Wyciślikowi w Żyglinie składamy najserdeczniejsze podziękowania za tak wielką względem nas troskliwość.

Miasteczko Śląskie. W niedzielę dnia 12. kwietnia b.r. obchodzi SMP.( Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej) „Jedność” rocznicę swego istnienia. Rano o godzinie 8-mej odbędzie się w intencji SMP. Msza św. w kościele parafialnym z generalną Komunią św. dla należących do tej organizacji. Wieczorem o godzinie 19-tej odbędzie się przedstawienie teatralne na sali p E. Żyłki. Na zaproszenie przybędzie SMP. z Strzybnicy, które odegra przedstawienie: 1. „Hrabia z Togenburgu, dramat w 5-ciu aktach i 2. O.S.S (humoreska) w jednym akcie. Zarząd uprasza szanownych obywateli Miasteczka Śląskiego i okolicy na ten występ.

Stowarzyszenie Pań Miłosierdzia diecezji śląskiej. Dla uczczenia święta wiekopomnego patrona i ojca ubogich św. Wincentego a′ Paulo, zwracamy się z polecenia J. Em. ks. bp do księży dyrektorów oraz zarządu o łaskawe zorganizowanie i urządzenie na ten dzień „święta ubogich” wspólną Mszę św. i wspólną Komunię św. stowarzyszonych Pań wraz z ubogimi, oraz z uroczystym zebraniem i kolektą na cel Stowarzyszeń Pań Milosierdzia.

Tydzień Miłosierdzia zorganizuje Związek „Caritas” po porozumieniu się z J. Em. ks. biskupem w m-cu październiku b.r.

Powrót J. Em. ks. bp Adamskiego z Rzymu. W piątek dnia 22 maja powrócił Ordynariusz katowicki z Rzymu. We wtorek 26. maja Arcypasterz wyjechał do dekanatu cieszyńskiego celem przeprowadzenia wizytacji w parafiach dekanatu cieszyńskiego i to we wtorek w Ustroniu, dnia 26 i 27 maja w Istebnej, 28 maja w Cieszynie, gdzie J. Em. ks. biskup również udzielał będzie Sakramentu Bierzmowania.

Ojciec św. Pius XI.wspomógł powodzian na Wileńszczyźnie. Złożył na ten cel 20 tysięcy lirów za pośrednictwem Nucjusza apostolskiego w Warszawie. Suma ta została przesłana na ręce j. Em. arcybiskupa wileńskiego Jałbrzychowskiego. W zwiazku z tym napływają na ręce J. Em. ks. metropolity wzruszające podziękowania dla Ojca św. za serdeczną Jego pamięć o naszym ludzie kresowym.

Klęska bezrobocia na Górnym Śląsku. Klęska bezrobocia ojca rodziny najbardziej dotyka dzieci. Dziś niejeden już ojciec od ust własnych nic odjąć sobie nie może, by zaspokoić głód swojego dziecka. Pod wrażeniem tej klęski społecznej malarka p. Maria Machowa z Katowic namalowala olejny obraz, przedstawiający beznadziejność i niedolę dzieci, których ojciec stracił pracę (...).

Krach Hansa-Banku w Bytomiu. Hansa-Bank w Bytomiu zawiesił wypłatę. Straty mają wynosić od 2 do 3 milionów marek. Poszkodowanych ma być około 4 tysiące osob, z tego około 800 z polskiego Górnego Śląska, są to przeważnie drobni kupcy i przemysłowcy, którzy lokowali swe oszczędności po stronie niemieckiej, w przekonaniu, że tam będą pewniejsze.

Równocześnie z krachem Hansabanku, zawiesiła wypłaty „Oberschlesische Grenzbank” w Bytomiu z tego powodu, że wielka ilość wkładek została ostatnio wypowiedziana.

Nowa encyklika Ojca św. Piusa XI. Nowa encyklika „Quadragesimo anno”. A pierwsze słowa tego wielkiego aktu, rozpoczynają się przypomnieniem, jak konieczne i pożyteczne było ogłoszenie przed 40 laty „Rerum Novarum”. Treść nowej encykliki składa się z trzech części. (...)

Polskie przedwojenne wydanie encykliki "Quadragesimo anno." Autor fot. MOs 810 - praca własna. CC BY - SA. 4.0. Wikimedia Commons.

Zmierzch anglikanizmu. Prasa protestancka w Anglii od dłuższego czasu bije na alarm. Kościół anglikański przeżywa dziś wielki kryzys, a przyczyn tego należy szukać przede wszystkim w zupełnej obojętności szerokich kół społeczeństwa, oraz bezsilności duchowieństwa anglikańskiego do wlania nowego życia w skostniałe życie religijne Anglii. Arcybiskup Yorku ubolewa nad upadkiem nauki religii i religijnego wychowania w Anglii. Aby stan ten podnieść, należałoby dobrze w sprawach religijnych przygotowywać duchowieństwo. Tego jednak się nie czyni. W Ameryce próbuje się przyciągnąć wiernych do świątyń przy pomocy reklamy i wyświetlania filmów, nie jest to jednak ta droga, po której należy dążyć.

Prastara świątynia Polski – Bazyliką. Ojciec św. na prośbę J. Em. ks. kardynała prymasa Hlonda nadał kościołowi katedralnemu w Gnieźnie tytuł i prawa Bazyliki (bazylika w znaczeniu liturgicznym jest to kościół, który dla doniosłego swego przeznaczenia, został szczególnie wyróżniony).

Drzwi portalu kruchty Bazyliki Gnieźnieńskiej z drugiej połowy XII wieku. Autor fot. Tomasz Fedor - praca własna. Widok ogólny. CC BY - SA 2.5.

Nakło Ślaskie. Kongregacja Mariańska w Nakle święciła dnia 21-go czerwca br. podwójną uroczystość: 25-letni jubileusz swego założenia i poświęcenia sztandaru. Już trzy dni wcześniej przygotowywał nas ks. proboszcz i prezes Kudelko pięknymi naukami na to święto nasze, aby pogłębić i odnowić w nas ideały sodalicyjne. Cały kościół był zawsze zapełniony, gdyż i z pobliskiego Chechła przychodziły także wierni.

Fot. Kościoła w Nakle Śląskim. Autor fot.: Lestat (Jan Mehlich) - Praca wlasna. CC BY-SA. Creative Commons.

W sam dzień jubileuszu odbyło się poświęcenie naszego sztandaru, który samym swym wyglądem porywał oczy za sobą. Oby porwał jak najwięcej dziewcząt, które jeszcze u progu swego życia stoją i wskazywał im piękność życia w służbie Maryi. Towarzyszyły naszemu sztandarowi siostrzane towarzystwa z okolicznych miejscowości, a także i miejscowe innych towarzystw. Śpiew podczas uroczystej sumy wykonało nasze Towarzystwo śpiewu „Jutrzenka”, a cała Kongregacja nasza przystąpiła do generalnej Komunii św. Po uroczystych nieszporach odbyła się w lesie za kościołem zabawa. Zaszczycili nas tu swoją obecnością proboszczowie z Radzionkowa, Miasteczka i Żyglina, a także p. hrabina Donnersmarckowa z Nakła, i hrabianka Teresa von Donnersmarck, która raczyła też być matka chrzestną naszego sztandaru. Nastrój był wesoły, tak, że nasze dziewczęta z towarzystwa zatańczyły sobie nawet później z uciechy, ale tylko nasze ludowe tańce: trojaka, drybka itp. Wieczorem przyszła wiadomość, że nasz Najprzew. bp Adamski będzie z wizytą w nakielskim zamku, więc wszyscy wyszliśmy na jego spotkanie, oczekując jego przyjazdu obok zamku w parku. Tak więc w tym pięknym dniu otrzymałyśmy też wraz z całą nasza parafią od naszego kochanego Arcypasterza apostolskie błogosławieństwo. Następnie szliśmy pochodem przez całą wieś, a potem krótka modlitwa w kościele i pieśnią „Serdeczna Matko” zakończyłyśmy ten nasz piekny dzień jubileuszowy. Dziękujemy jeszcze raz sedecznie ks. prezesowi, że dopmógł nam do sprawienia sztandaru i nam go uroczyście poświecił. Za udział w naszej uroczystości dziękujemy też serdecznie przedstawicielom naszej gminy, nauczycielstwu i wszystkim miejscowym i pozamiejscowym towarzystwom, oraz OSP, która nasz pochód otwierała i utrzymywała w należytym porządku. Osobne podziękowanie składamy ss. Boromeuszkom za artystyczne wykonanie sztandaru. Wszystkim też ofiarodawcom naszym składamy serdeczne „Bóg zapłać”.

Neogotycki pałac Donnersmarcków w Nakle Śląskim, od strony parku. Praca własna. Autor Lestat (Jan Mehlich). Creative Commons. CC BY-SA 3.0.

Tarnowskie Góry. Imponująco wypadły uroczystośći w tym dawnym górniczym mieście, które chlubi się swoją górniczą przeszłością. Mieszkańcy tego miasta potrafią docenić znaczenie zasad zawartych w encyklice „Rerum Novarum”. Te tysięczne szeregi mężczyzn o twardych spracowanych dłoniach, jako też hufce dziarskiej młodzieży zorganizowanej w związkach młodzieży, wkraczające na rynek starego grodu tarnogórskiego wraz ze swymi duszpasterzami, były dowodem, że hasła, jak „Chcemy Leona, a nie Lenina”. „Cześć Leonowi XIII i Piusowi XI, „Niech żyje biskup społecznik”, „Chcemy uzdrowienia stosunków gospodarczych na zasadach Rerum Novarum”. To nie gołosłowne, bez treści frazesy, ale program, o którego wartości i doniosłości przekonanym jest śląski robotnik i pracownik.

W uroczystościach tarnogórskich wziął udział J. Em. ks. bp Adamski. Długo przed rozpoczęciem uroczystości napływać zaczęły do miasta liczne pielgrzymki, prowadzone przez swych duszpasterzy. Powitanie J. Em. ks. bp Adamskiego nastąpiło na granicy powiatu przez starostę p. Bocheńskiego. Wysokiego dostojnika Kościoła przywitał na rynku przed bramą burmistrz miasta p. Michatz i miejscowy proboszcz ks. prałat Lewek. Mszę św. przy pięknie udekorowanym ołtarzu, wzniesionym przed ratuszem, odprawił J. Em. ks. biskup. Po Mszy św. obszerne przemówienie wygłosił dr Orszulik. (...)

Skutki moratorium dla Polski. Odroczenie spłat wojennych na jeden rok przyznane ze strony USA, jak i Anglii dałoby Polsce odroczenie spłat dla tych państw na sumę 70 milionów zł. (USA 45 mln, Anglia 25 mln).

 

Banknoty o innych nominałach można zobaczyć w Galerii w części: Z dalsza i bliska. Aby spłacić kapitał wraz z odsetkami należało zakupić dolary USA i funty angielski po obowiązujących kursach walutowych.

Wartość pieniądza spadała z powodu światowego kryzysu gospodarczego, który przejawił się także w postaci wrastającego bezrobocia, a ceny rosły z dnia na dzięń; to niektóre tylko ze zjawisk tzw. kryzysu lat 30-tych minionego stulecia.

Hilary Bellock o zakulisach tzw. rewolucji w Hiszpanii. Znany katolicki pisarz angielski, Hilary Belloc, zastanawiając się w artykule, ogłoszonym w „G. K′s Weekly”, nad przyczynami zwróconych przeciw kościołom i klasztorom rozruchów hiszpańskich, dochodzi do wniosku, że rozruchy te nie były wybuchem żywiołowym, jak to ciągle głoszą zainteresowane sfery, lecz akcją sztucznie przygotowaną i konsekwentnie przeprowadzoną. O tym świadczą przede wszystkim następujące fakty: w dniu wybuchu rewolucji i parę dni następnych wszędzie panował spokój, nie zwiastując nic, aby niebawem w różnych miejscach w jednym dniu, niemal o tej samej godzinie, rozpocząc się miały podpalania i napady na instytucje kościelne. W czasie tych rozruchów nie było ani gwałtów względem oddzielnych osob, ani napadów na banki, czy inne zakłady, reprezentujące kapitał albo bogactwo, czego trudno spodziewać się przy „spontanicznych” ruchach ludowych. Wobec rozruchów wojsko i milicja narodowa zachowywały się zupełnie biernie.

„Czy się więc jest zdania, pisze Belloc, że cele, do których dążono przez napady na kościoły, były dobre lub złe, nie zmienia to faktu, że wszystko zostało bardzo dokładnie zorganizowane, rozpowszechnione i przez władze publiczne poparte”.

Syn ziemi śląskiej rektorem U.J. Nowy rok akademicki na Uniwersytecie w Krakowie, rozpoczął się uroczystym nabożeństwem w kościele św. Anny. Poczym w najpiękniejszej sali uniwersytetu został wprowadzony w urząd nowy rektor, którym został obrany ks. prof. dr Konstanty Michalski. Wstępne przemówienie, jak i wykład nowego ks. rektora były pełne głębokich myśli i rozważań. Ks. rektor Michalski urodził się w roku 1878 w Siemianowicach, gdzie też był uczniem ks. prałata Kapicy. Dość wcześnie podjął studia w Krakowie i to z takim skutkie, że wkrótce wszedł do grona uniwersyteckich profesorów.

Komunizm szerzy się. Komunizm próbuje wsączać swoją zgubną truciznę w szeregi wojskowe, szczególnie na Śląsku. Władze wojskowe aresztowały kilku rekrutów, u których znaleziono ulotki komunistyczne i nawet sztandar komunistyczny (w Oświęcimiu). Aresztowano 6 rekrutów. Jest to tym smutniejsze, że wśród aresztowanych, dwóch pochodzi ze Śląska, reszta z Kresów wschodnich: aresztowanych odwieziono do Krakowa. (GN nr 47/31)

W Gnieźnie otwarto grób Dąbrówki. Po odkryciach w bazylice wileńskiej, natrafiono w podziemiach prastarej katedry gnieźnieńskiej na ciekawe odkrycia. Znaleziono tam groby kamienne, w których znajdują się śmiertelne szczątki biskupów z bogatymi isygniami. Całe podziemie katedry jest wielkim cmentarzyskiem. W tych dniach w obecności J. Em. ks Prymasa Hlonda, J. Em. ks. biskupa Laubitza, Kapituły Katedralnej i profesorów rzeczoznawców otwarto w katedrze znajdujący się przed wielkim ołtarzem grób Dąbrówki. Przy katedrze prowadzi się również prace celem odkrycia fundamentów romańskiej katedry, która przebudowana została w wieku XIV w stylu gotyckim. W południowej nawie natrafiono na część głównej absydy starej katedry. Była ona długa na 50 m a 25 m szeroką, posiadała trzy nawy i dwie wieże. Pozostałością z niej są drzwi brązowe w obecnej katedrze ze scenami z życia św. Wojciecha.

1932

Tarnowskie Góry. Walne zebranie Towarzystwa Mężów Katolickich parafii tarnogórskiej odbyło się dnia 31 stycznia b.r. w Domu Ludowym. Prezes towarzystwa, p. inspektor szkolny Ranoszek, powitał zebranych członków, a przede wszystkim protektora towarzystwa ks. prałata Lewka. W swoim sprawozdaniu rocznym stwierdził p. prezes pomyślny rozwój towarzystwa w zeszłym roku. Mimo, że liczba członków wzrosła tylko o 15-tu, a wykazuje przy końcu roku 230. Znacznie spotęgował się duch towarzystwa. Liczna obecność członków na zebraniach, żywy udział w dyskusjach nad aktualnymi wykładami, szczególnie w sprawach kwestii społecznej małżeństwa katolickiego i młodzieży katolickiej oraz liczny udział we wspólnych Komuniach św., były silnym wyrazem tego ducha.

Również sprawozdanie skarbnika p. Tomały, wykazało dobre rezultaty. Kasa pośmiertna wypłaciła pozostałym po 7-miu zmarłych członkach po 200 zł pośmiertnego. Ks. prałat Lewek uznał gorliwą działalność towarzystwa, dziękując szczególnie zarządowi za ofiarną pracę.

Z żalem przyjęło zebranie ustąpienie p. prezesa Ranoszka zgłoszone po siedmioletniej, nader owocnej pracy. Przeprowadzony wybór nowego zarządu dał następujący wynik: p. inżynier Jasiulek – prezes, p. inspektor Ranoszek – z-ca prezesa, dyr. Baron – sekretarz, p. Tomala – skarbnik. Przy punkcie „wolne głosy” postanowiono zwolnić bezrobotnych na czas pozostawania na bezrobociu, od uiszczania składek miesięcznych. Zebranie zakończono odśpiewaniem pieśni do św. Józefa, patrona towarzystwa.

Zmarł ks. biskup Zygmunt Łoziński. W Wielką Sobotę, dnia 26. ubiegłego m-ca zasnął w Panu ś.p. ks. Z. Łoziński, biskup diecezji pińskiej. Ś.p. bp Z. Łoziński urodził się 5. czerwca 1870 roku w Boracinie w województwie nowogródzkim. Po ukończeniu gimnazjum ze złotym medalem, wstąpił do seminarium duchownego, a następnie ukończył Akademię Duchowną w Petersburgu. Święcenia kapłańskie otrzymał w Petersburgu dnia 25. czerwca 1895 roku.

Kiedy po upadku caratu nastały w Rosji czasy niepewnej wolności dla Kościoła katolickiego, Stolica Apostolska postanowiła przywrócić do dawnego życia diecezję pińską, zarządzana przez metropolitów mohylowskich. Na stanowisko odrodzonej diecezji papież Benedykt XV. wyznaczył ks. kanonika Łozińskiego. Nominacja nastąpiła dnia 2 listopada 1917 roku. Już w Warszawie otrzymuje w dniu 28 lipca z rąk J.Em. ks. Arcybiskupa Kakowskiego sakrę biskupią. Wojna polsko-sowiecka 1918-1920 r. zastaje ks. bp Łozińskiego na terenie własnej diecezji. Nie opuszcza jej, mimo iż na każdym kroku grożą mu tortury i śmierć, jak wielu innym. W chatach poleszczuków, wśród błot pińskich sprawuje swe rządy pasterskie. (...)

Miasteczko Śląskie. Odpust w tutejszym kościele parafialnym zwiazany z cudownym obrazem Matki Boskiej Bolesnej, obchodzono tego roku tak jak zawsze uroczyście. Bardzo licznie przybyli pątnicy z bliska i daleka, by złożyć swoje cierpienia i troski Matce Boskiej Siedmiobolesnej, aby po przyjęciu Sakramentów św. wrócić pokrzepieni łaskami do swoich codziennych zajęć. Następna uroczystość odpustowa przypada na 15 września, a odpust odbędzie się w tutejszej parafii w niedzielę, dnia 18 września b.r. Będzie to tak zwany odpust „toties quoties”, to znaczy, że każdy wierny po przystąpieniu do spowiedzi św. i przyjęciu Komunii św., tyle razy uzyska odpust zupełny, ile razy zwiedzi tutejszy kościół i pomodli się każdorazowo w intencji Ojca św., odmawiając 6 Ojcze nasz i tyleż Zdrowaś Maryjo. 

Śluby króla Jana Kazimierza. W czasie najazdu Szwedów na Polskę pod wodzą Karola Gustawa król polski Jan Kazimierz (1648 do 1668) musiał ustąpić z Warszawy i schronił się na Śląsk. Cały kraj został zajęty przez wojska szwedzkie. Oparł się jedynie temu częstochowski klasztor Jasnogórski, w którym przeorem był wówczas ks. Kordecki. Cudowna obrona Jasnej Góry dodała otuchy królowi i rycerstwu, ci ostatni następują na wroga. Król rozpoczyna swój powrót do kraju przybywając do Lwowa. W katedrze lwowskiej przed obrazem Najś. Maryi Panny Łaskawej w dniu 1 kwietnia 1656 roku król Kazimierz składa śluby, w których obiera po wieczne czasy Matkę Najświętszą za Patronkę i Królowę Polski, błaga Ją o pomoc i przyrzeka imieniem swoim i całego ludu, rozszerzać cześć Jezusa Chrystusa i Matki Najświętszej. Tę wiekopomną scenę przedstawia na obrazie jeden z najwybitniejszych malarzy polskich Jan Matejko. Król Jan Kazimierz klęczy przed obrazem Najśw. Maryi Panny Łaskawej i w ręce bp Andrzeja Trzebickiego składa uroczyste śluby, obierając Najśw. Maryję Pannę Królową Korony Polskiej.

 

 

Fot. obrazu Jana Matejki "Śluby Króla Polski i wszystkich Ziem należących do Królestwa". Złożone zostały w dniu 1 kwietnia 1656 roku na ręce bp Andrzeja Trzebickiego w katedrze lwowskiej, przed obrazem Najśw. Maryi Panny Łaskawej. Fot. pobrano z "Gościa Niedzielnego".

Ks.bp Andrzej Trzebicki został mianowany ordynariuszem diecezji krakowskiej w 1658 roku. Tak się złożyło, że dawne górnicze miasteczko Georgenberg związało się jakąś nicią wspólnoty z tym biskupem, który celebrował przyjęcie ślubów ustanawiających Najśw. Maryję Pannę Królową Polski. Otóż dnia 12 września 1664 roku ówczesny właściciel Ziemi Bytomskiej Łazarz II Młodszy, tytułujący się: baronem cesarskim od 1636 r., hrabią cesarskim od 1651 r. i hrabią czeskim od 1661 r., Pan Bytomia, Tarnowskich Gór i Bogumina 1624-1664 r., wygotował on pismo do J. Eksc. bp Andrzeja w imieniu własnym, jako właściciel miasteczka Georgenberg, ale również w imieniu mieszkańców nowo założonego miasta górniczego, zwracając się do J. Eksc. z prośbą o zgodę na wybudowanie kościoła w miasteczku Georgenberg, podkreślając, że nie będzie to z żadną ujmą dla Kościoła - Matki w Żyglinie. Zgoda ks. bp Andrzeja miała zatem zdecydowany wpływ na życie religijne naszych przodków, w tym dawnym górniczo-rolnym miejscu ich zamieszkania.

10 - lecie połączenia Śląska z Polską. Dziś, w niedzielę 19 czerwca, odbędą się na całym Śląsku uroczystości 10-lecia jego połączenia z Polska. Główne uroczystości odbędą się w Katowicach, na które przybędzie wielu wybitnych osobistości związanych z ruchem wolnościowym na Śląsku.

Nuncjusz Apostolski w Niepokalanowie. J.Em. ks. Nuncjusz apostolski Fr. Marmaggi, który żywo interesuje się życiem religijnym w Polsce i pilnie śledzi jego objawy, zwiedził w dniu 19 czerwca b.r. jedną z najciekawszych placówek zakonnych w Polsce, a mianowicie skromny kościółek OO. Franciszkanów wraz z ubożuchnym stosunkowo zakładem, mieszczącym jednakże wydawnictwo czasopisma „Rycerz Niepokalanej”, rozchodzące się dziś (1932 r.) w 600 tysiącach egzemplarzy w języku polskim i w 40 tysiącach w języku japońskim. Jak z bajki wprost wyjęte są dzieje Niepokalanowa i „Rycerza Niepokalanej”, skoro weźmie się pod uwagę, że dzieło to powstało w stosunkowo krótkim czasie i zawdzięcza swe istnienie niewyczerpanej energii i gorliwości jednego człowieka, O. Maksymiliana Kolbe, który, ufny w pomoc Niepokalanej, wziął się do pracy z iście franciszkańskim zapałem, nacechowanym nadzwyczajną prostotą, czerpiąc środki materialne jedynie z ofiarności czcicieli Maryi. Dziś w klasztorze w Niepokalanowie, zbudowanym na kilkumorgowym obszarze, darowanym przez księcia Druckiego-Lubeckiego, pracuje 3. Ojców i około 200 braci zakonnych. Przy klasztorze istnieje internat dla 120-tu chłopców, kształcących się na przyszłych misjonarzy. Bracia obsługują olbrzymi aparat wydawniczy „Rycerza Niepokalanej”, którego korespondencja sama dochodzi do 3 000 dziennie listów i kart. (GN nr26/32)

Nietakt i agresywność dziennika żydowskiego. Dziennik żydowski, „Cwaj batog” w artykule z dnia 15-go czerwca r.b. opisującym pielgrzymkę chorych do Częstochowy, a zatytuowanym „Cud Częstochowy” atakuje w arogancki sposób „ciemnotę, fanatyzm i wstecznictwo” wiernych katolickich i ich przywódców duchowych, obrzuca szyderstwami pobożną praktykę chrześcijańską a zarazem stwierdza, że „światowi dziennikarze, opisujący te „cuda” śmiać się będą w kułak z opowiadań dzienników polskich.

Pomijamy już rzekomą faryzejska obawę o śmiech dziennikarzy zagranicznych, naszym bowiem zdaniem dziennikarz zagraniczny wie lepiej, niźli pismak żydowski, że takie pielgrzymki urządza bynajmniej chyba nie ciemny kraj jak Francja, ale z oburzeniem patrzymy na wzrastającą coraz więcej agresywność, zwłaszcza młodego pokolenia żydowskiego, prowokującego stale katolików. Ci sami panowie zżymaja się później na wybuchy antysemityzmu, nietolerancję itp., zapominając, że oni właśnie, wyszydzając świętości katolików, sprowadzają ten rozłam, podsycają nienawiść rasową i pogłębiają przepaść między społeczeństwem polskim a żydowskim. (G.N. Nr 27/32).

Otwarcie linii kolejowej Strzebiń-Woźniki. Ruch kolejowy na tej nowej linii kolei żelaznej rozpocznie się 2 sierpnia b.r. Nowa kolej żelazna ma długość 13 km i łączy się z linią Katowice –Tarn.Góry-Herby-Poznań na odcinku pomiędzy stacjami Kalety i Boronów. Na tej linii znajdują się przystanki w odległości 6 km Psary, 9 km Lubsza i w odleglości 13 km Woźniki.

Poświęcenie i otwarcie linii kolejowej Strzebin-Woźniki. W poniedziałek rozpoczęło się uroczyste otwarcie linii kolejowej Strzebin-Woźniki. Aktów poświęcenia linii oraz dworców w Strzebinie, Psarach, Lubszy i Woźnikach, dokonał ks. Kasperlik. Otwarcia linii kolejowej dokonał wojewoda dr Grażyński w obecności przedstawicieli władz kolejowych z Warszawy, Katowic oraz przedstawicieli wydziału komunikacyjnego i robót publicznych wojewodztwa i miasta Katowic. Na stacjach zarządy gmin witały p. wojewodę oraz przedstawicieli władz. Budowa została sfinansowana z zasobów fiskusa śląskiego; na łączną sumę 5.500 000 zł.

Miasteczko Ślaskie. W dniu 21 sierpnia b.r. Zjednoczone Związki kościelne w Miasteczku Śląskim urządziły wielką manifestację z okazji uroczystości św. Jacka, patrona diecezji Śląskiej oraz Misji Wewnętrznej. Związki zebrały się o godz. 9:30 na placu Sobieskiego, skąd wyruszyły przy muzyce miejscowej orkiestry w drodze do kościoła na nabożeństwo, podczas którego członkowie Z.Z., niestety w małej liczbie, przystąpili do wspólnej Komunii św. Po południu o godzinie 14-tej odbyły się uroczyste nieszpory, po ktorych o godz. 16-stej wyruszono wraz z przygrywającą orkiestrą do pobliskiego lasu, w którym po przybyciu stowarzyszeń przywitał wszystkich obecnych prezes Ligi Katolickiej, kierownik szkoły p. Zaręba, wzywając obecnych do miłości Boga i bliźniego, gdyż tylko wówczas mogą nastąpić lepsze czasy. Następnie zabrał głos ks. Wilhelm, przedstawiając życie apostolskie św. Jacka jako wzór dla apostolstwa świeckich ludzi w naszych czasach. Punktem 3-cim programu było wygłoszenie referatu prezesa Stow. Mężów Katolickich p. Płonki, na temat, „Katolicyzm i nowoczesne pogaństwo”, który w podniosłych słowach wykazując niebezpieczeństwa zagrażające Kościołowi katolickiemu, zachęcał wszystkich do zrzeszania się w towarzystwach i organizacjach, które mają odwagę pracować i walczyć pod sztandarem Chrystusa. Referat zakończono okrzykiem na cześć Jego Świątobliwości obecnego Ojca św. Piusa XI i J. E. ks. bp Adamskiego. W uroczystości brał udział prob. z Żyglina ks. Fr. Wyciślik. Wystąpiło również towarzystwo śpiewu „Sieńkiewicz” pod batuta p. Krupopa. (...)

Miasteczko Śląskie. W niedzielę, dnia 18 września b.r. obchodzić się będzie w tutejszej parafii odpust Matki Boskiej Bolesnej, ponieważ przy tutejszym kościele założone jest Bractwo Matki Bożęj Siedmiu Boleści. Odpust w naszej parafii ku czci NMP Bolesnej obchodzi się dwa razy w ciągu roku, a to: 1-wszy zawsze w piątek przed Wielkim Piątkiem, a zaś drugi przypada na niedzielę po 15 września.

Bractwo Najśw. MP Siedmiobolesnej zostało założone przez świątobliwego kapłana – lokalistę- ś.p. T. Christopha w 1880 r. Cudowny Wizerunek Matki Boskiej Bolesnej znajdował się najpierw w drewnianym kościółku. Adoracje tego obrazu rozpoczęły się w latach 30-tych 18. stulecia, co poświadcza najstarsze Wotum z 1830 roku, jeśli nie zostało skradzione wraz z innymi. Obraz ten został przeniesiony do murowanego kościoła, przez lokalistę ks. Benona Drzyzgę, na początku lat dwudziestych albo i kilka lat wcześniej, w zeszłym stuleciu. Prawdopodobnym powodem tego były liczne pielgrzymki do tego cudownego wizerunku Matki Boskiej Bolesnej i ciasnota w drewnianym kościółku, który nie mógł pomieścić wszystkich pątników. Na ciasnotę w drewnianym kościółku narzekali już muzykańci w dzień Bożego Ciała w dniu 1 czerwca 1899 roku, co zostało dokładnie opisane w innym miejscu.

Każdy z pątników chciał się nie tylko pomodlić, ale i wejść do kościółka i zobaczyć oblicze cudownego wizerunku i pokłonić się św. Panience. Nowy murowany kościół wzniesiony został za staraniem ks. Benona Drzyzgi, który sprawował urząd lokalisty (17.11.1902 - październik 1914), a przenosząc obraz do murowanego kościoła, rozwiązał tym samym uciążliwy problem ciasnoty w drewnianym kościółku. Został on umieszczony w głównym ołtarzu - LAH.

Stan zadłużenia Polski. Obecnie (1932 r.) jest to suma 5 miliardów i 11 milionów zł. Z tego przypada 4 mld 554 mln na długi zaciagnięte zagranica. W tej sumie mieści się dług wojenny w wysokości 2.884 mln. złotych. Z tego zaś należy się USA 1.800 mln, a Francji 805 mln. Same odsetki wynoszą rocznie 250 mln. Na głowę obywatela przypada długu państwowego 165 złotych.

Sejm Śląski obraduje. Na sejmowej wokandzie znajduje się projekt ustawy wykonawczej do statutu organicznego. W poniedziałek odbyło się posiedzenie Sejmu Śląskiego, na którym p. wojewoda Grażyński uzasadniał wniesiony przez Śląską Radę Wojewódzką projekt ustawy wykonawczej do statutu organicznego Województwa Śląskiego. Według słów p. wojewody projekt ustawy ma być tymczasowy aż do rewizji statutu organicznego, która powinna być przeprowadzona z punktu widzenia państwowego. Najobszerniejszą część projektu stanowią przepisy o organizacji Sejmu Śl. Skład sejmu ma być rozszerzony do 54 posłów (dotychczas 48) wybieranych na 5 lat. Prawo głosowania mają osoby od 25 lat ( dotychczas 21), a posłami mogą być wybrani, mający lat 30. Członkowie Rady Wojewódzkiej mają być wybierani na okres 5-letni. Dyskusję nad projektem rozpoczęto we wtorek. (GN Nr 52/1932) – ostatni numer).

Źródła: „Gość Niedzielny” z zasobów ŚBC.;A. Kuzio - Podrucki. "Henckel von Donnersmarckowie kariera i fortuna rodu. Bytom 2003.; A.Famuła "Miasteczko Śląskie. Parafia i Kościół Wniebowzięcia NMP." 1998.; Ludwik Musioł. "Miasteczko - Kościół i Parafia".

• https://pl.wikipedia.org/wiki/Quadragesimo_anno#/media/File:Quadragesimo_anno_Poland.JPG
• https://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksandra_Ko%C5%82%C5%82ontaj
• https://pl.wikipedia.org/wiki/Drzwi_Gnie%C5%BAnie%C5%84skie
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Nak%C5%82o_%C5%9Al%C4%85skie_-_Pa%C5%82ac_01.jpg
• https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Nak%C5%82o_%C5%9Al%C4%85skie_-_Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_01.JPG?uselang=pl